THEMABLOKKEN 2026-2027

Blok I: De geschiedenis van de beeldhouwkunst (6x)

Michelangelo en Bernini vonden dat beeldhouwen de superieure kunstvorm was, want veel moeilijker dan schilderen; oordeel zelf na deze reis door de geschiedenis van beeldhouwkunst. Van de eerste beelden uit de prehistorie en de oudheid tot verrassende sculpturen van nu: door de eeuwen heen gaven mensen vorm aan hun ideeën en overtuigingen in materialen als steen, hout, klei en brons. In deze lezingen staan niet alleen beroemde sculpturen centraal, maar ook de boeiende verhalen die erachter schuilgaan. Waarom werden deze beelden gemaakt, waar kregen ze een plek, wat wilden kunstenaars en opdrachtgevers ermee uitdrukken? We kijken naar veranderingen in stijl, materiaal en betekenis, en zien hoe beeldhouwkunst zich ontwikkelde van tempelbeeld tot abstract werk en hedendaagse installatiekunst. Ook besteden we aandacht aan de verschillende technieken die er gebruikt werden en aan de opkomst van vrouwelijke beeldhouwers, in deze van oudsher toch vooral als mannelijk beschouwde kunstvorm. Van de prehistorische Venus van Willendorf tot aan de gestippelde reuzenpompoenen van Yayoi Kusama: het beeld blijft ons raken!

Data: donderdag 17-24 september, 1-8-15 oktober, 5 november 2026

Blok II: Revoluties in de kunstgeschiedenis II (6x)

Het woord revolutie betekent omwenteling: in de tweede reeks over dit thema draait het om een aantal uitvindingen, technieken en ideeën die van grote invloed zijn geweest op de ontwikkeling van de kunsten. Het gaat daarbij niet alleen om praktische of technische innovaties, maar ook om een verschijnsel buiten de kunstwereld zoals de ontdekking van onbekende streken, wat ingrijpende gevolgen had voor de maatschappij én voor de kunst. Zonder het ontstaan van abstractie, de toepassing van brons en de uitvinding van de lift zouden respectievelijk schilderkunst, beeldhouwkunst en bouwkunst er nu heel anders uitzien! Uiteraard speelt het werk van ‘revolutionaire’ kunstenaars en architecten als Leonardo da Vinci, Marcel Duchamp en Ludwig Mies van der Rohe hierbij een grote rol. Behandeld worden: Glas en porselein | Het exotische |Abstractie en Readymade | Brons en ijzer | De machine en de lift | Oorlogen en revoluties

Data: donderdag 12-19-26 november, 3-10-17 december 2026

Blok III: Meesters van de naoorlogse kunst (6x)

Na de bevrijding die een einde maakt aan de Tweede Wereldoorlog, genieten ook kunstenaars van de heroverde vrijheid. Zowel in Nederland en de rest van Europa als in New York maakt de kunst zich los zich van vooroorlogse opvattingen en benauwende kaders, er komt ruimte voor andere denkbeelden en zelfs hele nieuwe vormen van kunst! In deze serie vertegenwoordigen Karel Appel, Willem de Kooning, Jackson Pollock en Marc Rothko het expressionisme in de moderne schilderkunst, het werk van Henry Moore en van Alberto Giacometti laat de ontwikkelingen in de naoorlogse beeldhouwkunst zien. Andy Warhol en Robert Rauschenberg zijn Pop Art kunstenaars, Francis Bacon en Lucian Freud brengen vernieuwingen in de Britse kunst. Robert Smithson en Christo & Jeanne-Claude werken op extreem groot formaat in het geheel nieuwe en spectaculaire genre van de Land Art.  Hun leven en werk wordt besproken, elke lezing belicht twee kunstenaars en hun context.

Data: donderdag 14-21-28 januari, 4-11 februari, 4 maart 2027

Blok IV: Brutalisme in de architectuur (6x)

Het stiefkind van de architectuur, zo zou je brutalisme kunnen noemen, maar onbekend maakt onbemind. Deze lezingenserie is een ode aan misschien wel de meest verguisde bouwstijl. Smaken verschillen, ook als het om gebouwen gaat en zeker wanneer die gebouwen gemaakt zijn van beton. De een vindt het resultaat sculpturaal en imposant, de ander lomp en intimiderend. Maar de waardering van het brutalisme beleeft inmiddels wereldwijd een opleving. Lange tijd was de sloophamer de meest voor de hand liggende optie, tegenwoordig wordt dit erfgoed uit de jaren vijftig tot tachtig steeds vaker getransformeerd of gerevitaliseerd, ook in Nederland. Brutalisme werd vaak toegepast in grote openbare gebouwen, bibliotheken en universiteiten zoals de Aula van de TU Delft, of overheidsgebouwen als ministeries en bijvoorbeeld het stadhuis van Terneuzen. Architecten als Hugh Maaskant, Jo van den Broek en Jaap Bakema vonden inspiratie bij de Frans-Zwitserse architect Le Corbusier, de godfather van het brutalisme. Le Corbusier ontwierp de kerk Notre Dame du Haut in Ronchamp in béton brut: ruw, onafgewerkt beton. Het materiaal zou een belangrijk stijlkenmerk worden van het brutalisme. Ontdek de onverwachte en rauwe schoonheid van deze vaak bekritiseerde, maar indrukwekkende architectuurstroming.

Data: donderdag 11-18-25 maart, 1-8-15 april 2027

Dit zijn series van zes, maar inschrijven voor losse lezingen is ook mogelijk, korting bij inschrijven voor drie of zes lezingen.

Themablokken I-II-IV worden ook gegeven in Vlaardingen (dinsdag), Rotterdam centrum (donderdagochtend), Rotterdam Schiebroek (vrijdagmiddag, niet blok I) en Capelle a/d IJssel (vrijdagochtend)